{"id":16,"date":"2007-02-22T10:26:27","date_gmt":"2007-02-22T10:26:27","guid":{"rendered":"http:\/\/new.flugmodel.is\/?page_id=16"},"modified":"2013-06-23T22:33:59","modified_gmt":"2013-06-23T22:33:59","slug":"v%c3%a6ngsnuningur","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.flugmodel.is\/?page_id=16","title":{"rendered":"V\u00e6ngsn\u00faningur"},"content":{"rendered":"<p>eftir: Roy Vaillancourt <br \/>\n\u00fe\u00fd\u00f0ing Gu\u00f0j\u00f3n &Oacute;lafsson<\/p>\n<p>Undanfarin \u00e1r hafa margir m\u00f3delvinir m\u00ednir spurt mig um v\u00e6ngsn\u00faning. Hva\u00f0 er \u00fea\u00f0 og hvernig n\u00e6r ma\u00f0ur \u00fev\u00ed og af hverju notum vi\u00f0 hann? Au\u00f0veldasta a\u00f0fer\u00f0in til a\u00f0 \u00edmynda s\u00e9r v\u00e6ngsn\u00faning er a\u00f0 sj\u00e1 hann sem \u201einnbygg\u00f0an vinding\u201c \u00ed v\u00e6nginn. Me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um, st\u00fdr\u00f0a verpingu. Venjulega myndum vi\u00f0 reyna a\u00f0 byggja m\u00f3del eins bein og m\u00f6gulegt er, s\u00e9rstaklega v\u00e6ngi. \u00deetta \u00e1 s\u00e9rstaklega vi\u00f0 um listflugsm\u00f3del, \u00fear sem vi\u00f0 viljum a\u00f0 m\u00f3deli\u00f0 hagi s\u00e9r eins, hvort sem \u00fea\u00f0 er uppr\u00e9tt e\u00f0a \u00e1 hvolfi. \u00dea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 flj\u00faga listflug \u00e1 listflugsm\u00f3delum vegna \u00feess a\u00f0 \u00feau eru h\u00f6nnu\u00f0 til a\u00f0 vera e\u00f0lislega \u00f3st\u00f6\u00f0ug, e\u00f0a alveg \u201e\u00fat \u00e1 br\u00faninni\u201c \u00ed \u00feeim efnum. \u00deess vegna eru a\u00f0fer\u00f0ir til a\u00f0 auka e\u00f0lisl\u00e6gan st\u00f6\u00f0ugleika ekki nota\u00f0ar \u00feegar sl\u00edk m\u00f3del eru sm\u00ed\u00f0u\u00f0 og \u00feess vegna er algengt a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 v\u00e6ngsn\u00faningur er ekki nota\u00f0ur \u00e1 listflugsm\u00f3delum. Skalam\u00f3del, e\u00f0a l\u00edk\u00f6n, aftur \u00e1 m\u00f3ti eiga a\u00f0 vera st\u00f6\u00f0ug til a\u00f0 flugma\u00f0urinn s\u00e9 r\u00f3legur \u00e1 me\u00f0an hann fl\u00fdgur. Ein vins\u00e6alasta a\u00f0fer\u00f0inni vi\u00f0 a\u00f0 sm\u00ed\u00f0a inn st\u00f6\u00f0ugleika er a\u00f0 nota v\u00e6ngsn\u00faning \u00feegar ytri v\u00e6nghlutar eru sm\u00ed\u00f0a\u00f0ir. Sumir h\u00f6nnu\u00f0ir l\u00e1ta hann a\u00f0eins koma fram \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu rifjunum \u00e1 v\u00e6ngendanum. Betri a\u00f0fer\u00f0 er a\u00f0 l\u00e1ta sn\u00faninginn aukast jafnt fr\u00e1 r\u00f3tarrifinu \u00fat a\u00f0 v\u00e6ngendanum. Til d\u00e6mis: Flugv\u00e9lar sem hafa v\u00e6ng sem er settur saman \u00far m\u00f6rgum hlutum \u00e6ttu a\u00f0 hafa v\u00e6ngsn\u00faning a\u00f0eins \u00ed ysta hluta hans. D\u00e6mi um sl\u00edkar v\u00e9lar eru Corsair, Typhoon, Stuka, Hurricane e\u00f0a Hellcat o.s.frv. Flugv\u00e9lar me\u00f0 \u201eheilan\u201c v\u00e6ng, eins og t.d. Mustang, Spitfire, ME-109, FW-190 o.s.frv. \u00e6ttu a\u00f0 hafa v\u00e6ngsn\u00faninginn bygg\u00f0an inn \u00ed allan v\u00e6nginn fr\u00e1 mi\u00f0l\u00ednu \u00fat \u00e1 endarif.<\/p>\n<p>  \u201eHva\u00f0 er v\u00e6ngsn\u00faningur \u00ed rauninni og hvernig virkar hann?\u201c er l\u00edklegt a\u00f0 einhver spyrji.<\/p>\n<p>  V\u00e6ngsn\u00faningur virkar svona: Ef v\u00e6nghluti er sn\u00fainn \u00feannig a\u00f0 afturbr\u00fan endarifjanna er \u00f6rl\u00edti\u00f0 h\u00e6rri en frambr\u00fan r\u00f3tarrifsins, \u00fe\u00e1 \u00ed raun minnkar \u00e1fallshorn endarifjanna. Ef \u00feessi sn\u00faningur eykst fr\u00e1 r\u00f3t v\u00e6nghlutans a\u00f0 enda, \u00fe\u00e1 hefur hvert rif \u00ed v\u00e6nghlutanum minna \u00e1fallshorn en \u00fea\u00f0 n\u00e6sta fyrir innan \u00fea\u00f0. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00e1 flugi, eftir \u00fev\u00ed sem loftfl\u00e6\u00f0i\u00f0 n\u00e1lgast v\u00e6ngendann meira, \u00fe\u00e1 munu endarifin ofr\u00edsa seinna en rifin n\u00e6r r\u00f3tinni. \u00deetta er gott \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 kemur \u00ed veg fyrir \u201eendaofris\u201c (e. tip stall) \u00e1 l\u00edtilli fer\u00f0 \u00feegar \u00e1fallshorni\u00f0 er venjulega mun h\u00e6rra en \u00ed venjulegu flugi. \u00deetta hj\u00e1lpar \u00fe\u00e1 vi\u00f0 a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 m\u00f3deli\u00f0 taki snappveltu \u00feegar ma\u00f0ur vill \u00fea\u00f0 s\u00edst, t.d. \u00ed lendingu e\u00f0a vi\u00f0 r\u00f3legt framhj\u00e1flug..<\/p>\n<p>V\u00e6ngsn\u00faninginn ver\u00f0ur a\u00f0 \u201ebyggja inn \u00ed \u201c v\u00e6nginn \u00feegar hann er sm\u00ed\u00f0a\u00f0ur. \u00dea\u00f0 gerir \u00fea\u00f0 a\u00f0 verkum a\u00f0 b\u00e1\u00f0ir v\u00e6nghelmingar eru me\u00f0 sama v\u00e6ngsn\u00faning og a\u00f0 hann ver\u00f0ur varanlegur. Sumir m\u00f3delsmi\u00f0ir lj\u00faka sm\u00ed\u00f0i v\u00e6ngs og reyna s\u00ed\u00f0an a\u00f0 sn\u00faa upp \u00e1 hann me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 stressa v\u00e6ngskinni\u00f0 og f\u00e1 \u00feannig v\u00e6ngsn\u00faning. Sl\u00edk t\u00e6kni krefst \u00feess stundum a\u00f0 v\u00e6ngurinn s\u00e9 gegnbleyttur me\u00f0 vatni e\u00f0a ammon\u00edaki, s\u00e9rstaklega ef \u00feeir eru heilkl\u00e6ddir me\u00f0 vi\u00f0i. S\u00ed\u00f0an \u00fearf a\u00f0 sn\u00faa upp \u00e1 \u00fe\u00e1 og halda \u00feeim \u00feannig \u00e1 me\u00f0an \u00feeir \u00feorna. Ef v\u00e6ngirnir eru me\u00f0 opna grind, \u00fe\u00e1 er plastfilman stundum hitu\u00f0 og sn\u00fai\u00f0 upp \u00e1 v\u00e6nginn \u00e1 me\u00f0an. Hvorug \u00feessara a\u00f0fer\u00f0a er \u00f6rugg. Bleyttir v\u00e6nghelmingar sn\u00faast aldrei jafnt og v\u00e6ngir me\u00f0 plastfilmu geta\u00f0 hitna\u00f0 og undi\u00f0 ofan af s\u00e9r \u00feegar hitastig \u00e1 flugsta\u00f0 breytist, s\u00e9rstaklega \u00feegar ma\u00f0ur b\u00fdr \u00e1 hl\u00fdrri st\u00f6\u00f0um jar\u00f0arinnar eins og Akureyri. Besta a\u00f0fer\u00f0in til a\u00f0 f\u00e1 varanlegan og n\u00e1kv\u00e6man v\u00e6ngsn\u00faning er a\u00f0 sm\u00ed\u00f0a hann inn \u00ed v\u00e6nginn fr\u00e1 upphafi. Hvernig gerum vi\u00f0 \u00fea\u00f0? \u00fea\u00f0 er afar au\u00f0velt. Fyrst ver\u00f0um vi\u00f0 a\u00f0 byrja me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 teikna sm\u00e1vegis. Drag\u00f0u mi\u00f0l\u00ednu \u00e1 \u00f6ll v\u00e6ngrif, sem byrjar \u00e1 mi\u00f0ri frambr\u00fan og endar \u00e1 afturbr\u00faninni [sj\u00e1 mynd 1] Me\u00f0 \u00feessari l\u00ednu er h\u00e6gt a\u00f0 m\u00e6la r\u00e9tt \u00e1fallshorn. Strika\u00f0u \u00feessa l\u00ednu \u00e1 \u00f6ll rif. <\/p>\n<p align=\"center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" height=\"260\" alt=\"V\u00e6ngsn\u00faningur: Mynd 1\" src=\"sidumyndir\/washout\/washout1.gif\" width=\"700\" border=\"1\" \/> <\/p>\n<p>N\u00e6st leggjum vi\u00f0 a\u00f0alv\u00e6ngbitann ni\u00f0ur \u00e1 teikninguna. Settu r\u00f3tarrif v\u00e6nghlutans \u00e1 sinn sta\u00f0 og festu \u00fea\u00f0 ni\u00f0ur me\u00f0 prj\u00f3num e\u00f0a einhverju handh\u00e6gu fargi. Ekki l\u00edma \u00fea\u00f0 strax. N\u00e6st setur \u00fe\u00fa endarifi\u00f0 \u00e1 bitann og heldur \u00fev\u00ed \u00e1 s\u00ednum sta\u00f0 \u00e1n \u00feess a\u00f0 l\u00edma. Taktu n\u00fa sama efni og \u00fe\u00fa notar \u00ed bitann e\u00f0a eitthva\u00f0 svipa\u00f0 og renndu \u00fev\u00ed eins og fleyg undir afturbr\u00fanirnar \u00e1 r\u00f3tar- og endarifjunum. N\u00fa kemur vandasami hlutinn. Vi\u00f0 viljum m\u00e6la vi\u00f0 r\u00f3tarrifi\u00f0 fr\u00e1 mi\u00f0l\u00ednunni ni\u00f0ur \u00e1 bor\u00f0i\u00f0. M\u00e6ldu b\u00e6\u00f0i vi\u00f0 frambr\u00fan og afturbr\u00fan. \u00dear sem rifi\u00f0 liggur \u00e1 bitanum og bitaefnisfleygnum, \u00fe\u00e1 viljum vi\u00f0 a\u00f0 \u00feessar tv\u00e6r m\u00e6lingar s\u00e9u n\u00e1kv\u00e6mlega eins. Renndu fleygnum fram e\u00f0a aftur eftir \u00fe\u00f6rfum \u00fear til \u00fe\u00e6r eru eins. Me\u00f0 \u00feessu setjum vi\u00f0 mi\u00f0l\u00ednuna sams\u00ed\u00f0a bor\u00f0pl\u00f6tunni og r\u00f3tarrifi\u00f0 ver\u00f0ur me\u00f0 \u00e1fallshorn upp \u00e1 0 gr\u00e1\u00f0ur mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 bor\u00f0i\u00f0 [sj\u00e1 mynd 2]. <\/p>\n<p align=\"center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" height=\"523\" alt=\"V\u00e6ngsn\u00faningur: Mynd 2\" src=\"sidumyndir\/washout\/washout2.gif\" width=\"700\" border=\"1\" \/><\/p>\n<p align=\"left\">Merktu n\u00fa \u00e1 teikninguna undir r\u00f3tarrifinu hvar fleygurinn \u00fearf a\u00f0 vera til a\u00f0 n\u00e1 \u00feessu. N\u00e6st fer\u00f0 \u00fe\u00fa \u00e1 endarifi\u00f0 og endurtekur m\u00e6lingarnar. \u00de\u00e6r t\u00f6lur ver\u00f0a a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u a\u00f0rar en \u00e1 r\u00f3tarrifinu vegna \u00feess a\u00f0 endarifi\u00f0 er venjulega minna. En, \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 viljum h\u00e9r er a\u00f0 \u00feetta rif s\u00e9 me\u00f0 neikv\u00e6tt \u00e1fallshorn mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 r\u00f3tarrifi\u00f0. Neikv\u00e6tt \u00e1fallshorn \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 frambr\u00fanin situr l\u00e6gra en afturbr\u00fanin. Me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um, \u00fe\u00e1 situr afturbr\u00fanin h\u00e6rra en frambr\u00fanin. Hversu miki\u00f0 h\u00e6rra fer eftir \u00fev\u00ed hva\u00f0a \u00e1fallshorn vi\u00f0 viljum f\u00e1. \u00deetta neikv\u00e6\u00f0a \u00e1fallshorn vi\u00f0 endarifi\u00f0 er \u00fe\u00e1 s\u00e1 v\u00e6ngsn\u00faningur sem vi\u00f0 f\u00e1um. Venjulega myndum vi\u00f0 vilja f\u00e1 a\u00f0 minnsta kosti eina gr\u00e1\u00f0u, stundum allt a\u00f0 2&frac12; gr\u00e1\u00f0u, eftir ger\u00f0 flugv\u00e9lar, en \u00fe\u00f3 aldrei meira en \u00e1fallshorni\u00f0 sem v\u00e6ngurinn \u00e1 a\u00f0 hafa \u00feegar hann er kominn \u00ed flugv\u00e9lina. \u00dea\u00f0 eru tv\u00e6r au\u00f0veldar a\u00f0fer\u00f0ir til a\u00f0 m\u00e6la horn v\u00e6ngsn\u00faningsins. Au\u00f0veldast er a\u00f0 nota \u00e1fallsm\u00e6li. Hin a\u00f0fer\u00f0in er a\u00f0 nota hornafr\u00e6\u00f0i [sj\u00e1 mynd 3] \u00fear sem mi\u00f0munurinn \u00e1 milli m\u00e6linga \u00e1 frambr\u00fan og afturbr\u00fan \u00e1kvar\u00f0ar sn\u00faningshorni\u00f0. <\/p>\n<p align=\"center\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" height=\"439\" alt=\"V\u00e6ngsn\u00faningur: Mynd 3\" src=\"sidumyndir\/washout\/washout3.gif\" width=\"700\" border=\"1\" \/><\/p>\n<p>F\u00e6r\u00f0u fleyginn fram e\u00f0a aftur til a\u00f0 f\u00e1 r\u00e9tt neikv\u00e6tt horn. Merktu \u00feessa st\u00f6\u00f0u fleygsins \u00e1 teikninguna. \u00deegar fleygurinn er kominn \u00e1 sinn sta\u00f0, \u00fe\u00e1 getur \u00fe\u00fa sett ni\u00f0ur hin rifin og \u00fe\u00e1 f\u00e6r\u00f0u sj\u00e1lfkrafa jafnan sn\u00faning \u00e1 v\u00e6nginn fr\u00e1 r\u00f3t a\u00f0 enda. \u00deegar \u00fe\u00fa ert b\u00fainn a\u00f0 setja efri bitann \u00e1 sinn sta\u00f0, \u00fe\u00e1 getur \u00fe\u00fa l\u00edmt allt ni\u00f0ur og sett anna\u00f0 sem \u00e1 a\u00f0 vera \u00ed v\u00e6ngnum \u00e1 sinn sta\u00f0. Ger\u00f0u eins me\u00f0 hinn v\u00e6nghelminginn og \u00fe\u00e1 er \u00f6ruggt a\u00f0 \u00fe\u00fa f\u00e6r\u00f0 tvo v\u00e6nghelminga sem b\u00e1\u00f0ir eru me\u00f0 sama sn\u00faninginn sem fer ekki \u00far aftur.<\/p>\n<p>\u00fe\u00fa kemst flj\u00f3tt a\u00f0 \u00fev\u00ed eftir a\u00f0 \u00fe\u00fa ert byrja\u00f0ur a\u00f0 \u00feessi a\u00f0fer\u00f0 er tilt\u00f6lulega einf\u00f6ld og a\u00f0 \u00fea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 nota hana vi\u00f0 \u00fdmsar tegundir v\u00e6ngja. \u00dea\u00f0 g\u00f3\u00f0a vi\u00f0 \u00feessa a\u00f0fer\u00f0 er a\u00f0 vi\u00f0 hana \u00fearf ekki a\u00f0 nota \u00fdmis fl\u00f3kin og vandme\u00f0farin t\u00f3l og t\u00e6ki, en \u00e1 sama t\u00edma f\u00e1um vi\u00f0 n\u00e1kv\u00e6ma og r\u00e9tta v\u00e6ngi.<\/p>\n<p>Ef \u00fe\u00fa hefur ekki nota\u00f0 v\u00e6ngsn\u00faning \u00e1\u00f0ur og m\u00f3delin \u00fe\u00edn hafa falli\u00f0 til jar\u00f0ar vi\u00f0 \u00f3skiljanlegar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00feegar \u00fe\u00fa ert a\u00f0 flj\u00faga h\u00e6gt, \u00fe\u00e1 \u00e6ttir \u00fe\u00fa a\u00f0 pr\u00f3fa \u00feetta \u00e1 n\u00e6sta m\u00f3deli sem \u00fe\u00fa sm\u00ed\u00f0ar. \u00de\u00fa kemst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00f3deli\u00f0 ver\u00f0ur \u00fe\u00e6gara \u00ed lendingum og a\u00f0 \u00fe\u00fa \u00e1tt \u00fea\u00f0 lengur &#8212; v\u00e6ngsn\u00faningur kemur \u00ed veg fyrir a\u00f0 a\u00f0st\u00e6\u00f0ur sn\u00faist gegn \u00fe\u00e9r.<\/p>\n<p>  Gangi \u00fe\u00e9r vel og fars\u00e6lt flug.<\/p>\n<h6 align=\u201dright\u201d>(PS: ef einhver hefur betra or\u00f0 yfir \u201ewashout\u201c en v\u00e6ngsn\u00faning, \u00fe\u00e1 er hann be\u00f0inn um a\u00f0 l\u00e1ta mig vita. <a href=\"mailto:gaui@grisara.is.is\">gaui<\/a>)<\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>eftir: Roy Vaillancourt \u00fe\u00fd\u00f0ing Gu\u00f0j\u00f3n &Oacute;lafsson Undanfarin \u00e1r hafa margir m\u00f3delvinir m\u00ednir spurt mig um v\u00e6ngsn\u00faning. Hva\u00f0 er \u00fea\u00f0 og hvernig n\u00e6r ma\u00f0ur \u00fev\u00ed og af hverju notum vi\u00f0 hann? Au\u00f0veldasta a\u00f0fer\u00f0in til a\u00f0 \u00edmynda s\u00e9r v\u00e6ngsn\u00faning er a\u00f0 sj\u00e1 &hellip; <a href=\"https:\/\/www.flugmodel.is\/?page_id=16\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":7,"menu_order":9,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1683,"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions\/1683"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.flugmodel.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}