Flugmódelfélag Akureyrar

Módel:	X-it
Framleiðandi:	Irvine Ltd, England http://www.irvineltd.com/
Hönnuður:	Steven Atherton
Vængsnið:	RSB 11
Vænghaf:	1.200 mm
Vængflötur:	32,9 dm²
Þyngd:	500 gr
Mótor:	enginn
Fjarstýring:	2 rásir, með mixer

Inngangur

Ég var búinn að sjá myndir af orrustusvifflugunni X-it frá Irvine í bæklingum hjá Kjartani og Bjarna í módelbúðinni á Brekkusíðu og fannst hún bara nokkuð flott. Það sem sérstaklega vakti áhuga minn á henni voru íslensku fánalitirnir á myndinni. Ég bað Kjartan um að panta svona handa mér og fékk síðan konuna mína til að gefa mér hana alveg óvænt í jólagjöf (sniðugur!)

Ég eyddi ánægjulegu aðfangadagskvöldi við að lesa leiðbeiningarnar (sem eru ekkert sérlega langar eða ítarlegar – kem að því síðar) og utaná kassann. Þar stendur:

• Fljótsmíðuð, aðeins 1,5 til 2 tímar
• Lágmarks vesen, hámarks ánægja
• Fullkomin hang-orrustuflugvél
• Trefjalímband og litalímbönd fylgja
• Hæf til listflugs
• Þarf aðeins einföld verkfæri
• Þarf ekkert lím
• Næstum óbrjótandi EPP frauðplast (EPP = Expanded Polypropylene)
• Tilskornir og formaðir stýrifletir
• Flýgur hratt og stöðugt
• Tilskorin hólf fyrir stýring

Margar af þessum staðhæfingum um fluguna eru réttar, aðrar ekki alveg eins réttar, en við komum að þeim á eftir.

Þegar ég síðan opnaði kassann kom í ljós að það var ekkert sérlega mikið í honum. Það sem er mest áberandi eru tveir vænghelmingar sem hafa verið steyptir í móti og í þá eru steypt hólf fyrir stýringuna. Tvær balsaspýtur eru stýrifletirnir og þrjár rúllur af límbandi, breiðasta trefjalímband sem ég hef séð (rúmlega 7,5 sm á breidd) og tvö litalímbönd. Í mínu tilfelli var annað gult og hitt appelsínugult. Dálítil vonbrigði það, því það er ekki hægt að búa til íslenska fánann með þessum litum. Mér skilst að það séu mismunandi litir í hverjum kassa: maður bara fær þá liti sem maður fær. Í plastpoka voru tveir vænguggar úr coroplasti, fjögur lítil lok úr sama efni, tvö stýrishorn ásamt viðeigandi skrúfum og tvær stýrisstangir. Nákvæmlega það sem þarf til að fullsmíða módelið. Nei, reyndar ekki. Það var einni skrúfu of mikið;-)

Undirbúningur

Ég byrjaði á því að skoða vænghelmingana nákvæmlega. Þá kom í ljós að þegar þeir voru steyptir, þá komu á þá hinar og þessar nibbur og merki úr steypumótunum. Mér datt í hug að betra væri að pússa þetta af, svo ég renndi með sandpappír nr 150 yfir allan flöt vænghelminganna og á brúnirnar. Eftir á að hyggja dettur mér í hug að flestar þessara nibba hefðu ekki gert neitt af sér: límbandið kemur til með að hylja þær. Steypumerkin á frambrúninni, afturbrúninni og vængendum og -rótum, aftur á móti urðu að fara. Þarna varð ég að fara varlega, því vænhelmingarnir eru þunnir og mega ekki við miklum átökum, sérstaklega í rótinni.

Samsetning

Tækin komin í, næstum

Hallastýrin límd á – fyrst á röngunni – svo á réttunni

Samsetning á þessum væng er einföld: maður bara leggur hann niður á hvolfi, límir hann saman með þrem bútum af fíberlímbandi, veltir honum síðan við og límir þrjá búta af límbandi hinum megin. Einfalt, fljótlegt og hreinlegt. Ekkert lím! Eftir að hafa sett saman módel í miklu fleiri ár en ég vil muna, átti ég erfitt með mig að draga ekki upp trélímstúpuna og gluða slatta af lími á vængræturnar áður en ég skellti þeim saman. „Er alveg öruggt að þetta haldi?“ rann í gegnum huga mér á meðan ég klippti niður fíberlímband til að setja saman fljúgandi væng. Hmm?

Þá var að setja tækin í. Þegar vænghelmingarnir eru steyptir var gert ráð fyrir tækjunum í þá, en það var ekki gert ráð fyrir mínum tækjum! Ég þurfti að stækka hólfin fyrir rafhlöðurnar og móttakarann til að koma þeim oní og líka skera smá viðbætur á götin fyrir stýrivélarnar til að fá þær oní án þess að skemma snúrurnar í þær. á myndinni hér til hliðar sést plastið sem ég þurfti að skera burt. Að lokum eru coroplast lokin sett ofan á rafhlöðurnar og stýrivélarnar. Þau eru nákvæmlega klippt til svo þau passa í hólfin. Ég ætla að hafa aðgang að móttakaranum, þannig að hann fer ekki í fyrr en síðar. Það verður enginn rofi í vængnum, og þess vegna þarf ég að geta tekið rafhlöðurnar úr sambandi úr móttakaranum.

Hallastýrin

Næst komu hallastýrin. Leiðbeiningar um hvernig á að setja þau á voru frekar í loðnari kantinum, svo ég notfærði mér þekkingu mína á módelsmíði. Hugsanlega hef ég fengið sterkari festingar fyrir stýrin fyrir vikið, en ég held að þær hefðu orðið nógu sterkar samt. Ég nefnilega límdi stýrin bæði að ofan og neðan, en í leiðbeiningunum stendur að það sé nóg að líma bara að ofan. Alla vega, ef maður gerir bæði að ofan og neðan eins og ég gerði, þá verður maður að byrja að neðan.

Ég byrjaði á því að taka límbandsrenning jafn langan og stýriflöturinn og líma hann neðan á flötinn. Síðan lagði ég stýriflötinn ofan á vænginn þar sem hann átti að vera og lét límbandið grípa niður á afturbrún vængsins. Þá gat ég látið stýriflötinn dingla niður eins langt og hann gat farið og lagt aðra ræmu af límbandi á efri brún hans og upp á vænginn (renndu músinni á myndina, þá sést það). Ef límbandið er fyrst sett ofaná og síðan neðaná, þá hreyfist stýrið ekki vegna þess að það er of þétt límt uppað afturbrún vængsins. Hvernig veit ég það? heyri ég að þú spyrð. Þú mátt geta þrisvar!.

Trefjalímbandið

Það er ekkert langt síðan ég uppgötvaði trefjalímband, en síðan hef ég notað það mikið, sérstaklega vegna þess að þegar búið er að líma eitthvað upp með því, þá dettur það ekki niður aftur. Annar kostur við trefjalímband er hversu hrottalega sterkt það er: maður slítur ekki ræmu af trefjalímabndi með berum höndum!. Rúllan sem fylgir með X-it er sú allra breiðasta sem ég hef séð: sjö og hálfur sentimetri.

Trefjalímbandið er nú lagt á vænghelmingana, fyrst að ofan og síðan að neðan, þannig að trefjarnar liggi frá rótinni út á endana. Þetta tekur smá tíma og best að vanda sig, því límbandið hnökrar auðveldlega. Maðúr má líka passa sig að strekkja límbandið ekki neitt, bara leggja það niður, því annars byggir maður vinding í vænginn. Þegar þetta er búið er vængurinn, sem áður var ansi sveigjanlegur, orðinn stífur og til í allt.

Litalímbandið

Þá var komið að því að setja lit á vænginn, eða klæða hann eins og það heitir venjulega. Ef þú vilt, þá má sleppa því, þá verður vænguirinn bara hvítur, en ég horfði lengi á appelsínugula og gula límbandið og fann mér (að ég held) smekklega litasetteringu.

Þegar ég byrjaði að leggja appelsínugula límbandið runnu á mig að minnsta kosti tvær grímur, ef ekki fleiri: límbandið er örþunnt, rifnar auðveldlega um leið og maður byrjar að klippa það og þekur ekki neitt. Eins og sést á myndinni hér til hliðar, þá koma dekkri órans línur þar sem límbandsræmurnar skarast. Þar að auki virtist það ekki límast neitt sérlega fast, því ég gat lyft því upp og lagt það aftur ef staðsetningin var ekki alveg rétt. Þetta síðasta reyndist seinna ekki rétt. því eftir smá tíma er límbandið orðið svo fast að maður nær því ekki upp aftur nema skilja litinn eftir á stöku stað.

Með lagni gat ég fengið límbandið til að rifna lítið og það virtist festast sæmilega vel með tímanum. Það sem fór núna að renna upp fyrir mér var að ég var búinn að vera næstum fjóra tíma að byggja módel sem átti að taka einn og hálfan og ég var rétt að byrja á klæðningunni. Tímamörkin á kassanum voru greinilega ekki af réttasta taginu.

Vængurinn vafinn með litalímbandi – ofan og neðan

Gula límbandið kom næst á og þá kom í ljós að þessi ljósari litur þekur mikið betur, eða öllu heldur dökknar ekki þar sem hann skarast, þannig að samskeytin sjást ekki eins vel. Þessi aðgerð að líma límband á vænginn tók mjög langan tíma. Límböndin eru ekki mjög breið og maður þarf að vanda sig að leggja þau á svo þau hnökri ekki. Vegna þess hve erfitt var að klippa þau eða skera rétt var engin leið að fá hreina línu þar sem þau enduðu við fram- og afturbrún vængsins, þannig að ég ákvað að litasamsetningin neðan á vængin væri frekar á lengdina, heldur en breiddina eins og ofaná. Þá gat ég lagt heila límbandsrönd eftir frambrún og afturbrún vængsins og fengið hreina línu. Að lokum dró ég fram 2mm rautt strípulímband sem ég átti og lagði á litaskilin ofan og neðan á vængnum. Þetta gerir litaskilin ákveðnari og heildarmyndin verður flottari (sniðugt!)

Stýrin

Með í kassanum fygja tvö falleg horn og festiplötur ásamt fimm skrúfum (einni ofaukið). Það fylgja líka tvær nákvæmlega stilltar stýristangir með setu-beygjum og klemmum. Það eina sem þarf að gera er að festa hornin og setja stangirnar á. Þarna veður kassaáletrunin í villu, því þegar búið er að skrúfa hornin á, þá standa skrúfurnar niður úr festiplötunni nokkra millimetra. Það er, jú, hægt að nota töng til að klippa skrúfurnar af og síðan nota þjöl til að slétta þær, en Dremel fræsari með viðeigandi skífu væri enn betri. Hvorugt af þessu er það sem ég tel sem einföld verkfæri.